KONU NOTU · ÇÖZÜMLÜ ÖRNEK · 3 SORU

9. Sınıf Fizik: Vektörler ve Çözümlü Sorular

Okların uzunluğu kadar yönü de önemlidir. Aynı yön, zıt yön ve dik doğrultudaki vektörleri üç örnekle öğren.

3 soruyla kendini dene →Deneyde gör ↗

Önce fikri anlayalım.

Vektör; büyüklüğü, doğrultusu ve yönü olan bir niceliktir. Kuvvet ve yer değiştirme vektöreldir; sürat ve alınan yol skalerdir. Aynı yöndeki vektörlerin büyüklükleri toplanır. Zıt yönde büyükten küçük çıkarılır; bileşke büyük vektörün yönündedir. Dik vektörlerde büyüklük için Pisagor bağıntısı kullanılır.

R = √(A² + B²) · yalnız dik vektörlerde
Dik vektörlerin bileşkesi6 m doğu8 m kuzey10 m bileşke

Üç çözümlü örnek.

Önce kendin düşün. Sonra çözümü açıp gerekçeni karşılaştır.

01 · Aynı yöndeki kuvvetler

Bir cisme doğuya doğru 4 N ve 7 N kuvvet uygulanıyor. Bileşke nedir?

Adım adım çözümü aç

Kuvvetler aynı doğrultuda ve aynı yönde: 4 + 7 = 11 N. Bileşke doğuya doğrudur.

02 · Zıt yöndeki kuvvetler

Doğuya 9 N, batıya 5 N kuvvetin bileşkesi nedir?

Adım adım çözümü aç

Doğuyu pozitif seç: +9 − 5 = +4 N. Bileşke 4 N, doğu yönünde.

03 · Dik yer değiştirmeler

6 m doğuya, ardından 8 m kuzeye yürüyorsun. Yer değiştirmenin büyüklüğü nedir?

Adım adım çözümü aç

Doğu ve kuzey diktir. √(6² + 8²) = 10 m. Alınan yol ise 6 + 8 = 14 m; yol ile yer değiştirme aynı şey değildir.

Şimdi sıra sende.

Her soruda A–E arasındaki beş şıktan birini seç. Üç soruyu yanıtladığında her cevabın açıklamasını göreceksin. Üyelik gerekmez.

1. Doğuya 8 N ve batıya 3 N kuvvet uygulanıyor. Bileşke hangisi?
2. Dik doğrultudaki 3 N ve 4 N kuvvetlerin bileşkesinin büyüklüğü kaç N?
3. Hangisi vektörel bir niceliktir?

Konuyu gözünle gör.

İki vektörü önce aynı, sonra zıt yönde yerleştir. Bileşkenin büyüklüğü nasıl değişiyor?

İlgili simülasyonu aç ↗

Bir sonraki küçük adım.

Konuyu çalıştıktan sonra farklı sorularla pekiştir. Kendi sınıfının ücretsiz testlerine de geçebilirsin.

3 soruluk konu testi →

9. sınıf kaynaklarına dön · Video anlatımları incele

Başka bir konuyu keşfet.

10. SINIF · ÜCRETSİZ

Hareket grafikleri

Konum, hız ve ivme grafiklerini birbirine karıştırmadan oku. Eğim ve alanın ne söylediğini örneklerle keşfet.

Konuyu anla, 3 soru çöz →
10. SINIF · ÜCRETSİZ

İş ve enerji

İş, kinetik enerji ve mekanik enerji korunumu. Formülü seçmeden önce sistemin koşullarını anlamayı öğren.

Konuyu anla, 3 soru çöz →
11. SINIF · ÜCRETSİZ

Newton yasaları

Dengede olmak, net kuvvet ve etki–tepki. Kuvvetleri doğru cisim üzerinde göstererek çözüme başla.

Konuyu anla, 3 soru çöz →