ADIM 01
Okun dili
Okun başladığı nokta başlangıçtır; sivri uç, yönü gösterir. Yatay çizgi doğrultudur; sağa ve sola ise bu doğrultudaki iki farklı yöndür. Uzunluk, seçilen ölçeğe göre büyüklüğü gösterir.
KONU NOTU · ÇÖZÜMLÜ ÖRNEK · 3 SORU
Vektörün okunu oku. Eş ve zıt vektörleri tanı; yönünü ve büyüklüğünü koruyarak uç uca ekle. Önce fikri anla, sonra üç soruyla dene.
Vektör; büyüklüğü, doğrultusu ve yönü olan bir niceliktir. Okun uzunluğu büyüklüğü, ok ucu yönü gösterir. Kuvvet ve yer değiştirme vektöreldir. Sürat, alınan yol ve zaman ise skalerdir.
ADIM 01
Okun başladığı nokta başlangıçtır; sivri uç, yönü gösterir. Yatay çizgi doğrultudur; sağa ve sola ise bu doğrultudaki iki farklı yöndür. Uzunluk, seçilen ölçeğe göre büyüklüğü gösterir.
ADIM 02
Büyüklükleri, doğrultuları ve yönleri aynı olan vektörler eştir. Sadece aynı uzunlukta olmaları yetmez; ok uçları da aynı yöne bakmalıdır.
ADIM 03
Bir vektörün zıddı, aynı büyüklükte ve aynı doğrultuda, ters yöndeki vektördür. B = −A ise A + B = 0 olur. Sıfır vektörün büyüklüğü sıfırdır; belirli bir yönü yoktur.
ADIM 04
İkinci okun başlangıcını birinci okun ucuna taşı. Bunu yaparken okun uzunluğunu ve yönünü koru. Bileşke R, ilk vektörün başlangıcından son vektörün ucuna çizilir.
ADIM 05
Aynı doğrultuda ters yöne giden iki okun büyüklüklerini çıkar. Bileşke büyük olanın yönündedir. Ters yönlü olmak, zıt vektör olmakla aynı koşul değildir: zıt vektörlerin büyüklükleri de eşit olmalıdır.
Önce kendin düşün. Sonra çözümü açıp gerekçeni karşılaştır.
A vektörü 3 birim sağa, B vektörü başka bir yerde 3 birim sağa çizilmiş. A ve B eş vektör müdür?
Evet. Büyüklükleri, doğrultuları ve yönleri aynı. Çizimde başlangıç noktalarının farklı olması vektörlerin eşliğini değiştirmez.
A vektörü 4 birim sağa, B vektörü 4 birim sola yöneliyor. B, A’nın zıddı mıdır? Toplamları nedir?
Evet. Büyüklükleri eşit, doğrultuları aynı, yönleri ters: B = −A. Uç uca eklendiklerinde başlangıç noktasına dönülür; bileşke sıfır vektördür.
Önce 3 birim sağa, ardından 2 birim sağa yer değiştiriyorsun. Bileşke yer değiştirme nedir?
İkinci okun başlangıcını birinci okun ucuna yerleştir. Bileşkeyi ilk başlangıçtan son uca çiz: 3 + 2 = 5 birim sağa.
Her soruda A–E arasındaki beş şıktan birini seç. Üç soruyu yanıtladığında her cevabın açıklamasını göreceksin. Üyelik gerekmez.
Uç uca ekleme yalnız aynı doğrultuda değil, farklı doğrultularda da kullanılır. Önce 3 birim sağa, sonra 4 birim yukarı git. Bileşkeyi ilk başlangıçtan son uca çiz.
Bu özel örnekte doğrultular diktir. Bileşkenin büyüklüğü Pisagor bağıntısıyla bulunur: √(3² + 4²) = 5 birim. Alınan yol 3 + 4 = 7 birimdir; yer değiştirmenin büyüklüğüyle aynı değildir.
İki vektörü önce aynı yönde ve eşit büyüklükte seç. Sonra birinin yönünü ters çevir. Eş vektörler ile zıt vektörlerin toplamını karşılaştır.
İlgili simülasyonu aç ↗Konuyu çalıştıktan sonra farklı sorularla pekiştir. Kendi sınıfının ücretsiz testlerine de geçebilirsin.
3 soruluk konu testi →Konum, hız ve ivme grafiklerini birbirine karıştırmadan oku. Eğim ve alanın ne söylediğini örneklerle keşfet.
Konuyu anla, 3 soru çöz →İş, kinetik enerji ve mekanik enerji korunumu. Formülü seçmeden önce sistemin koşullarını anlamayı öğren.
Konuyu anla, 3 soru çöz →Dengede olmak, net kuvvet ve etki–tepki. Kuvvetleri doğru cisim üzerinde göstererek çözüme başla.
Konuyu anla, 3 soru çöz →