01 · Konum grafiğinde eğim
Konumu 2 saniyede 4 m’den 10 m’ye doğrusal değişen cismin hızı nedir?
Adım adım çözümü aç
Δx = 10 − 4 = 6 m; Δt = 2 s. v = 6 / 2 = +3 m/s. Doğrusal grafik bu aralıkta sabit hız gösterir.
KONU NOTU · ÇÖZÜMLÜ ÖRNEK · 3 SORU
10. Sınıf Fizik: Hareket Grafikleri ve Çözümlü Sorular
Konum, hız ve ivme grafiklerini birbirine karıştırmadan oku. Eğim ve alanın ne söylediğini örneklerle keşfet.
Önce fikri anlayalım.
Konum–zaman grafiğinin eğimi hızı verir. Hız–zaman grafiğinin eğimi ivmeyi, zaman ekseniyle arasındaki işaretli alan yer değiştirmeyi verir. Alınan yol için alanların mutlak büyüklükleri toplanır. Tek boyutta hız ile ivme aynı işaretliyse sürat artar; zıt işaretliyse sürat azalır. Hızın işareti hareket yönünü belirtir.
v = Δx / Δt · a = Δv / Δt
Üç çözümlü örnek.
Önce kendin düşün. Sonra çözümü açıp gerekçeni karşılaştır.
02 · Hız grafiğinde alan
Hız 3 saniyede 0’dan 6 m/s’ye doğrusal artıyor. Yer değiştirme kaç metre?
Adım adım çözümü aç
Hız–zaman grafiğinin altında üçgen var: alan = 3 × 6 / 2 = 9 m. Hız pozitif olduğundan yer değiştirme pozitiftir.
03 · Negatif ivme tuzağı
Cismin hızı −4 m/s, ivmesi −2 m/s². O anda sürati artıyor mu?
Adım adım çözümü aç
Evet. Hız ve ivme aynı yönde, ikisi de negatif. Sabit ivme sürerse 1 s sonra hız −6 m/s olur; sürat 4’ten 6 m/s’ye çıkar.
Şimdi sıra sende.
Her soruda A–E arasındaki beş şıktan birini seç. Üç soruyu yanıtladığında her cevabın açıklamasını göreceksin. Üyelik gerekmez.
Konuyu gözünle gör.
Başlangıç hızını negatif, ivmeyi negatif seç. Cisim hangi yönde gidiyor ve sürati nasıl değişiyor?
İlgili simülasyonu aç ↗Bir sonraki küçük adım.
Konuyu çalıştıktan sonra farklı sorularla pekiştir. Kendi sınıfının ücretsiz testlerine de geçebilirsin.
3 soruluk konu testi →Başka bir konuyu keşfet.
Vektörler
Okların uzunluğu kadar yönü de önemlidir. Aynı yön, zıt yön ve dik doğrultudaki vektörleri üç örnekle öğren.
Konuyu anla, 3 soru çöz →İş ve enerji
İş, kinetik enerji ve mekanik enerji korunumu. Formülü seçmeden önce sistemin koşullarını anlamayı öğren.
Konuyu anla, 3 soru çöz →Newton yasaları
Dengede olmak, net kuvvet ve etki–tepki. Kuvvetleri doğru cisim üzerinde göstererek çözüme başla.
Konuyu anla, 3 soru çöz →