ÖĞRENCİLER İÇİN
Konuyu sorularla tamamla
Yapabilirim 10 ile konu notlarını ve adım adım çözümleri incele. Ücretsiz örneği ürün sayfasından açabilirsin.
Yapabilirim 10 paketini incele ↗Oyuncak arabayı alüminyum rayda fırlat. Hareket sensörü arabanın yerini ölçsün, x-t, v-t ve a-t grafikleri aynı anda çizilsin. Rampayı eğ, arabayı hızlandır ya da geri döndür. İki arabayı yarıştır: nerede yan yana gelecekler?
x-t grafiğinin eğimi hızı verir. v-t grafiğinin eğimi ivmeyi verir. Eğim ne kadar dikse değişim o kadar hızlıdır.
v-t grafiğinin altındaki alan yer değiştirmedir. a-t grafiğinin altındaki alan hız değişimidir. Eksenin altında kalan alan negatif sayılır.
Sürtünmesiz rampada ivme a = g·sinθ olur. Ray düzken ivme sıfırdır ve araba sabit hızla gider. Ray ne kadar eğikse ivme o kadar büyüktür.
Klasik 2B sürüm: Hareket ve Grafikler Laboratuvarı. Sürtünme ve hava direnci ihmal edilmiştir. Araba modeli: Khronos glTF örnekleri (CC0). Ortam: Poly Haven (CC0).
DENE · ANLA · PEKİŞTİR
Raydaki araç, sensör ve eşit zamanlı izler aynı hareketin farklı gösterimleridir. Önce aracın nasıl ilerleyeceğini tahmin et, sonra konum–zaman ve hız–zaman grafiklerini izle. İkinci aracı açarak sabit hızlı hareketle ivmeli hareketi aynı sahnede karşılaştırabilirsin.
Sık karıştırılan: Hızın negatif olması her zaman yavaşlama değildir. Sürat, hızın mutlak değeridir; hız ve ivme aynı işaretliyse sürat artar.
Başlangıç hızı +0,20 m/s, sabit ivmesi +0,10 m/s² olan bir araç 2 saniye sonra +0,40 m/s hıza ulaşır. Bu sürede yer değiştirmesi 0,60 m’dir.
Önce tahmin et, sonra aşağıdaki uygulamaları yukarıdaki deney alanında dene.
Her uygulamadan önce sonucunu tahmin et. Ayarları deney alanında değiştir, gözlemini yap; ardından açıklamayı aç.
“Sabit hız” örneğini aç. Aracın eşit zamanlı izlerini ve konum grafiğini birlikte incele.
İz aralıkları eşit, konum–zaman grafiğinin eğimi sabittir. İvme sıfırken hareket devam edebilir.
“Geri dönen” örneğini başlat. Araç yön değiştirdiğinde hız ve konum grafiklerinde olanı karşılaştır.
Hız sıfırdan geçer ve işaret değiştirir. Konum grafiğinin eğimi o anda sıfırdır; ivmenin de sıfır olması gerekmez.
“Yarış” örneğinde araçların hızlarını ve aralarındaki mesafeyi izle. Başta önde olan aracın yarışı mutlaka kazanıp kazanmayacağını düşün.
Başlangıç hızı tek başına sonucu belirlemez. İvme, zaman içinde hızı ve konum grafiğinin eğimini değiştirir.
ÖĞRENCİLER İÇİN
Yapabilirim 10 ile konu notlarını ve adım adım çözümleri incele. Ücretsiz örneği ürün sayfasından açabilirsin.
Yapabilirim 10 paketini incele ↗ÖĞRETMENLER İÇİN
Haftalık ders hazırlığı, etkinlikler ve sınavlar için Hoca Kitlerini incele. Her sınıftan iki haftalık örneği ücretsiz dene.