🧲 Manyetik Alan Laboratuvarı
Akım geçen düz telin, halkanın ve bobinin (selenoit) manyetik alanını canlı gör. Pusulayı sürükle, sağ el kuralıyla alanın yönünü keşfet.
3B sahnede kamerayı döndürebilirsin. Cetvel, açıölçer ve ayrıntılı grafikler için Ölçüm görünümünü seç.
- Düz telin etrafında alanın neden iç içe çemberler oluşturduğunu görürsün.
- Akımı artırınca alan artar, telden uzaklaşınca (r büyüyünce) hızla zayıflar.
- Sağ el kuralını pusulayla test edersin: akım yönünü değiştir, çizgiler ters döner.
- Halkanın merkezinde ve bobinin içinde alanın nasıl güçlendiğini karşılaştırırsın.
- Selenoidin bir çubuk mıknatıs gibi N-S kutbu oluşturduğunu keşfedersin.
Sıkça Sorulan Sorular
Akım geçen düz telin manyetik alanı nasıl bulunur?
Düz telin etrafında iç içe çember biçiminde alan oluşur. Büyüklüğü B = μ₀I/(2πr); akım arttıkça artar, telden uzaklaştıkça (r büyüdükçe) azalır. Yönü sağ el kuralıyla belirlenir.
Sağ el kuralı nedir?
Düz tel için: sağ elin başparmağı akım yönünü gösterecek şekilde teli kavradığında, kıvrılan parmaklar alan çizgilerinin yönünü verir. Akım sana doğru (⊙) ise alan saat yönünün tersine döner.
Selenoidin (bobin) içindeki alan neye bağlı?
İç alan düzgündür ve B = μ₀·n·I ile bulunur; n = N/L birim uzunluktaki sarım sayısıdır. Sarım sıklığı ve akım arttıkça alan artar; dışarıda alan ≈ 0'dır.
Akım yönü ters çevrilince ne olur?
Alanın yönü ters döner: düz telde çizgilerin dönüşü, halka/bobinde N-S kutupları yer değiştirir. Büyüklük değişmez.