🧲 Manyetik Alan Laboratuvarı
Akım geçen düz telin, halkanın ve bobinin (selenoit) manyetik alanını canlı gör. Pusulayı sürükle, sağ el kuralıyla alanın yönünü keşfet.
- Düz telin etrafında alanın neden iç içe çemberler oluşturduğunu görürsün.
- Akımı artırınca alan artar, telden uzaklaşınca (r büyüyünce) hızla zayıflar.
- Sağ el kuralını pusulayla test edersin: akım yönünü değiştir, çizgiler ters döner.
- Halkanın merkezinde ve bobinin içinde alanın nasıl güçlendiğini karşılaştırırsın.
- Selenoidin bir çubuk mıknatıs gibi N-S kutbu oluşturduğunu keşfedersin.
Sıkça Sorulan Sorular
Akım geçen düz telin manyetik alanı nasıl bulunur?
Düz telin etrafında iç içe çember biçiminde alan oluşur. Büyüklüğü B = μ₀I/(2πr); akım arttıkça artar, telden uzaklaştıkça (r büyüdükçe) azalır. Yönü sağ el kuralıyla belirlenir.
Sağ el kuralı nedir?
Düz tel için: sağ elin başparmağı akım yönünü gösterecek şekilde teli kavradığında, kıvrılan parmaklar alan çizgilerinin yönünü verir. Akım sana doğru (⊙) ise alan saat yönünün tersine döner.
Selenoidin (bobin) içindeki alan neye bağlı?
İç alan düzgündür ve B = μ₀·n·I ile bulunur; n = N/L birim uzunluktaki sarım sayısıdır. Sarım sıklığı ve akım arttıkça alan artar; dışarıda alan ≈ 0'dır.
Akım yönü ters çevrilince ne olur?
Alanın yönü ters döner: düz telde çizgilerin dönüşü, halka/bobinde N-S kutupları yer değiştirir. Büyüklük değişmez.