ÖĞRENCİLER İÇİN
Konuyu sorularla tamamla
Yapabilirim 11 ile konu notlarını ve adım adım çözümleri incele. Ücretsiz örneği ürün sayfasından açabilirsin.
Yapabilirim 11 paketini incele ↗Güç kaynağını aç, akım telden geçsin. Pleksi plakadaki demir tozları alan çizgilerini çizsin, pusulalar dönsün. Akımı ters çevir, sağ el kuralını kendi gözünle doğrula.
Pusulanın kırmızı (N) ucu, bulunduğu noktadaki manyetik alan yönünü gösterir. Demir tozları da alan çizgileri boyunca dizilir.
Başparmak akım yönünü gösterirse diğer parmaklar alanın döndüğü yönü gösterir. Akımı ters çevirince bütün pusulalar da ters döner.
Akım geçen bobinin alanı çubuk mıknatısınkine benzer: bir ucu N, diğer ucu S kutbu gibi davranır. İçinde alan neredeyse düzgündür.
Klasik 2B sürüm: Manyetik Alan Laboratuvarı. Alan, Biot–Savart yasasıyla sayısal hesaplanır. Ortam: Poly Haven (CC0).
DENE · ANLA · PEKİŞTİR
Düz tel, halka, bobin ve çubuk mıknatıs farklı alan desenleri oluşturur. Demir tozları deseni görünür kılar; pusulanın kırmızı ucu bulunduğu noktadaki bileşke manyetik alan yönüne döner. Dünya’nın alanı seçeneği açıkken iki kaynağın alanı birlikte etkilidir.
Sık karıştırılan: Demir tozu deseni alanın doğrultusunu gösterir; tek başına yönünü belirlemez. Yönü pusulayla veya alan çizgilerinin oklarıyla kontrol et.
Dünya’nın alanı kapalıyken bir telin akımını ters çevirmek, çevresindeki alan yönünü tersine çevirir. Dünya’nın alanı da etkiliyorsa pusula bu iki alanın vektörel toplamına yönelir.
Önce tahmin et, sonra aşağıdaki uygulamaları yukarıdaki deney alanında dene.
Her uygulamadan önce sonucunu tahmin et. Ayarları deney alanında değiştir, gözlemini yap; ardından açıklamayı aç.
Düz teli seç, Dünya’nın alanını kapat. Akım yönünü ters çevirirken demir tozu deseniyle pusula uçlarını karşılaştır.
Çembersel desen aynı biçimde kalır; pusulanın N ucu ters yöne döner.
Önce bobini, sonra çubuk mıknatısı seç. Alan çizgilerini açıp iki ucun çevresindeki deseni incele.
Bobinin alanı çubuk mıknatısın alanına benzer. Akım yönü, bobinin hangi ucunun N kutbu gibi davranacağını belirler.
Akım taşıyan bir kaynak seç. Dünya’nın alanını aç, sonra akımı kapat.
Akım kaynağının alanı kalksa da Dünya’nın alanı kalır. Pusulanın yönlenmesi, yalnızca telin alanından kaynaklanmaz.
ÖĞRENCİLER İÇİN
Yapabilirim 11 ile konu notlarını ve adım adım çözümleri incele. Ücretsiz örneği ürün sayfasından açabilirsin.
Yapabilirim 11 paketini incele ↗ÖĞRETMENLER İÇİN
Haftalık ders hazırlığı, etkinlikler ve sınavlar için Hoca Kitlerini incele. Her sınıftan iki haftalık örneği ücretsiz dene.