Ben Fizik
Yapamıyorum.

2026-2027 · MAARİF MODELİ · 4 SORU + ÇÖZÜM

10. Sınıf Fizik 1. Dönem 2. Yazılı Soruları ve Cevapları (2026-2027)

Kuvvet–yer değiştirme grafiğinden iş, güç, mekanik enerjinin korunumu ve enerji kaynakları. İşin işaretini ve birimini yazmayı unutma.

Sorulara başla →PDF olarak indir ↓

Yazılıda neler var?

Bu sayfa, 10. sınıf fizik dersinin 1. dönem 2. ortak yazılısına göre hazırlandı. MEB'in konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 5 senaryo var ve senaryolar 7–8 soru içeriyor. Soruların çoğu Enerji ünitesinden gelir. Okulunun hangi senaryoyu seçtiğini fizik öğretmenine sor.

Çözümlü yazılı soruları.

Sınav 100 puan üzerinden. Her soruyu önce kâğıda çöz; işlemini, birimini ve gerekçeni yaz. Sonra çözümü aç.

Soru 1

Depoda koli taşıyan işçi

30 puan

Bir işçi, depo zemininde bir koliyi yatay ve düz bir hat boyunca iterek taşıyor. Grafik, işçinin koliye uyguladığı yatay kuvvetin koli 10 m yer değiştirene kadar nasıl değiştiğini gösteriyor. Hareket yönü artı seçilmiştir; 8–10 m arasında işçi, koliyi durdurmak için hareketin tersine kuvvet uyguluyor.

a) 0–4 m, 4–8 m ve 8–10 m aralıklarında işçinin koli üzerine yaptığı işi bulunuz.

b) İşçinin 0–10 m boyunca koli üzerine yaptığı toplam iş kaç joule'dür?

c) 8–10 m aralığında bulduğunuz işin işareti ne anlama gelir?

Kuvvet–yer değiştirme grafiği: 0–4 m arasında 30 N, 4–8 m arasında 30 N’den 0’a doğrusal azalma, 8–10 m arasında −20 N−20−10102030x (m)F (N)2468100
0–4 m arasında kuvvet 30 N; 4–8 m arasında 30 N'den 0'a doğrusal azalıyor; 8–10 m arasında −20 N.
Çözümü ve puanlamayı aç

a) İş, kuvvet–yer değiştirme grafiğinin altındaki alandır. 0–4 m: dikdörtgen, 30 · 4 = 120 J. 4–8 m: üçgen, ½ · 4 · 30 = 60 J. 8–10 m: alan eksen altında, −20 · 2 = −40 J.

b) Toplam iş: 120 + 60 − 40 = 140 J.

c) Kuvvet ile yer değiştirme zıt yönlüdür. İşçinin kuvveti koli üzerinde eksi iş yapar; kolinin kinetik enerjisi azalır ve koli yavaşlar.

Puanlama: a) 15 puan, b) 7 puan, c) 8 puan.

Soru 2

İnşaatta iki vinç

25 puan

Bir inşaatta 200 kg kütleli bir yük, iki farklı vinçle ayrı ayrı 15 m yukarı sabit hızla kaldırılıyor. Birinci vinç bu işi 30 s'de, ikinci vinç 20 s'de bitiriyor. (g = 10 m/s² alınız.)

a) Her iki vincin yük üzerine yaptığı iş kaç joule'dür?

b) Vinçlerin güçlerini bulunuz. Hangisi daha güçlüdür?

c) Birinci vinç gün içinde toplam 3 saat bu güçle çalışıyor. Harcadığı enerjiyi kWh cinsinden bulunuz. kWh bir güç birimi midir, enerji birimi mi?

Çözümü ve puanlamayı aç

a) Sabit hızla kaldırıldığı için vinç, ağırlığa eşit kuvvet uygular: F = m · g = 200 · 10 = 2000 N. İş: W = F · h = 2000 · 15 = 30 000 J. İki vinç de aynı işi yapar.

b) P = W / t. Birinci vinç: 30 000 / 30 = 1000 W (1 kW). İkinci vinç: 30 000 / 20 = 1500 W. Aynı işi daha kısa sürede yaptığı için ikinci vinç daha güçlüdür.

c) E = P · t = 1 kW · 3 sa = 3 kWh. kWh, gücün zamanla çarpımıdır; bu yüzden bir enerji birimidir (1 kWh = 3,6 · 10⁶ J).

Puanlama: a) 8 puan, b) 9 puan, c) 8 puan.

Soru 3

Kaykay rampası

25 puan

50 kg kütleli bir kaykaycı, sürtünmesi önemsenmeyen bir rampanın A noktasından durgun hâlden harekete başlıyor. A noktası yerden 5 m, B noktası 1,8 m yüksekliktedir; C rampanın en alt noktasıdır ve yer seviyesindedir. (g = 10 m/s² alınız.)

a) Kaykaycının A noktasındaki mekanik enerjisi kaç joule'dür?

b) C noktasındaki hızı kaç m/s'dir?

c) B noktasındaki kinetik enerjisini ve hızını bulunuz.

Sürtünmesiz rampa: A noktası 5 m, B noktası 1,8 m yükseklikte, C en alt noktada ve yer seviyesindeyerACB5 m1,8 m
Sürtünmesiz rampa: A noktası 5 m, B noktası 1,8 m yükseklikte; C en alt noktada ve yer seviyesinde.
Çözümü ve puanlamayı aç

a) A'da durgun olduğu için kinetik enerji sıfırdır. Mekanik enerji = potansiyel enerji = m · g · h = 50 · 10 · 5 = 2500 J.

b) Sürtünme olmadığı için mekanik enerji korunur. C'de potansiyel enerji sıfırdır: ½ · 50 · v² = 2500, v² = 100, v = 10 m/s.

c) B'deki potansiyel enerji: 50 · 10 · 1,8 = 900 J. Kinetik enerji: 2500 − 900 = 1600 J. ½ · 50 · v² = 1600, v² = 64, v = 8 m/s.

Puanlama: a) 7 puan, b) 8 puan, c) 10 puan.

Soru 4

Baraj mı, kömür santrali mi?

20 puan

Bir şehrin elektriği iki santralden geliyor: bir hidroelektrik santral (baraj) ve bir kömür santrali.

a) Her iki santral için elektrik enerjisi elde edilene kadarki enerji dönüşümlerini sırasıyla yazınız.

b) Hangi santralin kullandığı kaynak yenilenebilir, hangisininki yenilenemez? Gerekçesini yazınız.

c) Her santral için bir avantaj ve bir dezavantaj yazınız.

Çözümü ve puanlamayı aç

a) Hidroelektrik: barajdaki suyun potansiyel enerjisi → akan suyun kinetik enerjisi → türbinin dönme (kinetik) enerjisi → elektrik enerjisi. Kömür santrali: kömürün kimyasal enerjisi → yanmayla ısı enerjisi → buharın kinetik enerjisi → türbinin dönme enerjisi → elektrik enerjisi.

b) Su, yağışla tekrar barajı doldurduğu için hidroelektrik yenilenebilir bir kaynaktır. Kömürün oluşması milyonlarca yıl sürer ve kullanıldıkça tükenir; kömür yenilenemez bir kaynaktır.

c) Örnek cevap. Hidroelektrik: avantajı çalışırken sera gazı salmaması; dezavantajı kuraklıkta üretimin düşmesi ve barajın doğal yaşam alanlarını su altında bırakması. Kömür: avantajı hava koşullarından bağımsız, sürekli üretim; dezavantajı hava kirliliği ve karbondioksit salımı.

Puanlama: a) 8 puan, b) 6 puan, c) 6 puan.

3 soruluk hızlı tekrar.

Her soruda bir şık seç. Üç soruyu yanıtlayınca açıklamaları göreceksin. Üyelik gerekmez.

1. Aşağıdakilerden hangisi bir güç birimidir?
2. Sürtünmesiz ortamda serbest bırakılan bir top yere düşerken hangisi azalır?
3. Aşağıdaki enerji kaynaklarından hangisi yenilenebilir?

Yazılıda puan kaybettiren hatalar.

Yazılıya hazırlık için ücretsiz kaynaklar.

Sık sorulan sorular.

10. sınıf fizik 1. dönem 2. yazılıda hangi konular çıkar?

Soruların çoğu Enerji ünitesinden gelir: kuvvet–yer değiştirme grafiği ile iş, iş-enerji-güç ilişkisi, enerji biçimleri, mekanik enerji ve enerji kaynakları. Senaryoya göre sabit hızlı hareket, ivme ve hareket grafiklerinden de soru gelebilir. Okulunun hangi senaryoyu seçtiğini öğretmenine sor.

İş ne zaman eksi olur?

Kuvvet ile yer değiştirme zıt yönlüyse iş eksidir. Kuvvet–yer değiştirme grafiğinde bu, eksenin altında kalan alandır. Eksi iş, cismin enerjisinin azaldığını gösterir.

Mekanik enerjinin korunumu ne zaman kullanılır?

Sürtünme ve hava direnci önemsenmiyorsa mekanik enerji korunur. O zaman bir noktadaki potansiyel ve kinetik enerjinin toplamı, başka bir noktadaki toplama eşittir.

Diğer yazılı soruları.

10. sınıf 1. yazılı · 9. sınıf 2. yazılı · 11. sınıf 2. yazılı · Tüm yazılı soruları