ÖĞRENCİLER İÇİN
Konuyu sorularla tamamla
Yapabilirim 10 ile konu notlarını ve adım adım çözümleri incele. Ücretsiz örneği ürün sayfasından açabilirsin.
Yapabilirim 10 paketini incele ↗Pirinç gülleyi tutup çek, bırak. Kinetik ve potansiyel enerji, yanındaki cam tüplerde birbirine dönüşsün. Sürtünmeyi açınca kaybolan enerjinin ısıya gittiğini gör. İki sarkacı yan yana koy: periyot kütleye bağlı mı?
En üst noktada hız sıfırdır, enerjinin tamamı potansiyeldir. En alt noktada yükseklik sıfırdır, enerjinin tamamı kinetiktir. Sürtünme yoksa KE + PE hep aynı kalır.
Küçük açılarda periyot T = 2π√(L/g) olur. Kütle ve (küçük) genlik periyodu değiştirmez; ipi uzatırsan ya da g küçülürse sarkaç yavaşlar.
Hava ve askı sürtünmesi mekanik enerjiyi azaltır. Enerji yok olmaz: gri tüpteki kısım ısıya dönüşmüştür.
Klasik 2B sürüm: Enerji ve Sarkaç Laboratuvarı. Ortam ve modeller: Poly Haven (CC0).
DENE · ANLA · PEKİŞTİR
Sarkacı yana çekip bıraktığında potansiyel enerji kinetik enerjiye dönüşür. Enerji tüpleri bu değişimi görünür kılar. Sönümü açtığında mekanik enerjideki azalmayı iç enerji artışıyla birlikte izle; karşılaştırma sarkacıyla kütle ve uzunluk etkilerini ayrı ayrı incele.
Sık karıştırılan: Sönümlü harekette azalan büyüklük mekanik enerjidir. Enerji yok olmaz; modelde iç enerjiye dönüşen kısım ayrıca gösterilir.
Küçük açılı ideal bir sarkaç için T ≈ 2π√(L/g). Aynı yerçekiminde ipin boyunu dörtte bire indirmek periyodu yaklaşık yarıya indirir; kütleyi dörtte bire indirmek periyodu değiştirmez.
Önce tahmin et, sonra aşağıdaki uygulamaları yukarıdaki deney alanında dene.
Her uygulamadan önce sonucunu tahmin et. Ayarları deney alanında değiştir, gözlemini yap; ardından açıklamayı aç.
Başlangıç açısını 10°, sönümü sıfır yap. “Aynı boy, ¼ kütle” karşılaştırmasını aç ve sarkaçları bırak.
Sarkaçlar aynı periyotla salınır. Aynı açı ve boyda küçük kütlelinin mekanik enerjisi dörtte birdir.
Küçük açı ve sıfır sönümle “¼ boy” karşılaştırmasını seç.
Kısa sarkaç yaklaşık iki kat sıklıkla salınır. Periyot uzunlukla doğru orantılı değil, uzunluğun kareköküyle orantılıdır.
Sönümü artırıp sarkacı yeniden bırak. Salınım genliğini ve üç enerji tüpünü birlikte izle.
Genlik ve mekanik enerji azalırken iç enerjiye dönüşen kısım artar. Kinetik ve potansiyel enerjinin toplamını tek başına tüm enerji sanma.
ÖĞRENCİLER İÇİN
Yapabilirim 10 ile konu notlarını ve adım adım çözümleri incele. Ücretsiz örneği ürün sayfasından açabilirsin.
Yapabilirim 10 paketini incele ↗ÖĞRETMENLER İÇİN
Haftalık ders hazırlığı, etkinlikler ve sınavlar için Hoca Kitlerini incele. Her sınıftan iki haftalık örneği ücretsiz dene.