ÖĞRENCİLER İÇİN
Konuyu sorularla tamamla
Yapabilirim 9 ile konu notlarını ve adım adım çözümleri incele. Ücretsiz örneği ürün sayfasından açabilirsin.
Yapabilirim 9 paketini incele ↗Laboratuvar masasındaki cam küvete cisim bırak. Hangisi yüzer, hangisi batar? Yumurtayı tuzlu suda yüzdür, dinamometreyle görünür ağırlığı ölç, basınç ölçerle derine in.
Görev hazırlanıyor…
Sıvı, içine giren cismi yukarı iter. Bu kuvvet cismin taşırdığı sıvının ağırlığına eşittir: Fk = Vbatan·dsıvı·g.
Cismin özkütlesi sıvınınkinden küçükse yüzer, eşitse askıda kalır, büyükse batar. Yüzen cismin batan kısmının oranı dcisim / dsıvı kadardır.
Taze yumurta suda batar. Suya tuz ekledikçe sıvının özkütlesi artar; bir noktada yumurta askıda kalır, sonra yüzmeye başlar.
Klasik 2B sürüm: Basınç ve Kaldırma Laboratuvarı. Laboratuvar ortamı, doku ve modeller: Poly Haven ve ambientCG (CC0).
DENE · ANLA · PEKİŞTİR
Yumurta ve diğer cisimleri aynı sıvıda deneyerek yüzme ve batmayı karşılaştır. Sıvının özkütlesini değiştirmek, serbest bir cismin denge konumunu değiştirebilir. Dinamometre görünür ağırlığı, basınç ölçer ise seçilen derinlikteki sıvı basıncını incelemene yardım eder.
Sık karıştırılan: Tamamen sıvı içindeki cismin daha derine inmesi, sabit özkütleli sıvıda kaldırma kuvvetini artırmaz. Basınç artar; alt ve üst yüzeyler arasındaki basınç farkı aynı kalır.
Tamamen su içindeki 100 cm³ hacimli, 200 g kütleli bir cisim için g = 10 m/s² alalım. Ağırlık 2 N, kaldırma kuvveti 1 N’dir. Denge hâlinde, tabana değmeyen cismi taşıyan dinamometre 1 N gösterir.
Önce tahmin et, sonra aşağıdaki uygulamaları yukarıdaki deney alanında dene.
Her uygulamadan önce sonucunu tahmin et. Ayarları deney alanında değiştir, gözlemini yap; ardından açıklamayı aç.
Yumurtayı seçip bırak. Sıvının özkütlesini yavaşça artır; batma, askıda kalma ve yüzme arasındaki geçişi izle.
Sıvı ve cismin özkütleleri eşitlendiğinde, tamamen batmış cisim için kaldırma kuvveti ağırlığa eşittir.
Dinamometre modunda asılı cismi önce havada, sonra tamamen sıvı içinde ölç. Cismi tabana değdirme; dengeye gelmesini bekle.
Dinamometre cismin değişmeyen kütlesini değil, ipteki gerilmeyi gösterir. Dengedeyken T = G − Fₖ olur.
Basınç ölçeri farklı derinliklere götür. Sıvıyı aynı tut ve ölçümü karşılaştır.
Sıvının oluşturduğu basınç ρgh ile artar. Bu, tamamen batmış sabit hacimli cisme etkiyen kaldırma kuvvetinin de derinlikle arttığı anlamına gelmez.
ÖĞRENCİLER İÇİN
Yapabilirim 9 ile konu notlarını ve adım adım çözümleri incele. Ücretsiz örneği ürün sayfasından açabilirsin.
Yapabilirim 9 paketini incele ↗ÖĞRETMENLER İÇİN
Haftalık ders hazırlığı, etkinlikler ve sınavlar için Hoca Kitlerini incele. Her sınıftan iki haftalık örneği ücretsiz dene.