50 kg kütleli bir dolabı yatay doğrultuda 100 N büyüklüğünde kuvvetle itiyorsun. Dolap yerinden kıpırdamıyor.
Sence zeminin dolaba uyguladığı sürtünme kuvveti kaç newton?
| Statik sürtünme | Kinetik sürtünme | |
|---|---|---|
| Ne zaman? | Yüzeyler birbirine göre kaymazken. | Yüzeyler birbirine göre kayarken. |
| Büyüklüğü | Sıfırdan en büyük değerine kadar değişir; kaymayı önlemek için gereken kadardır. | Sabittir; statik sürtünmenin en büyük değerinden küçüktür. |
| Yönü | Yüzeylerin kayma eğilimine zıt. | Yüzeylerin birbirine göre kayma yönüne zıt. |
| Ortak yanları | İkisi de temas eden yüzeyler arasında, yüzeye paralel etki eder. İkisi de yüzeylerin cinsine ve yüzeyleri birbirine bastıran kuvvete bağlıdır. | |
Kuvveti sıfırdan başlatıp yavaş yavaş artır. Sağdaki grafik, her kuvvet değeri için sürtünme kuvvetini işaretler.
Tahmin et: Sandık kaymaya başladığı anda sürtünme kuvveti ne olur?
Yüzeyi, kütleyi ve sandığın hangi yüzünün yere değdiğini seçip ölç. Her ölçüm tabloya yazılır.
| Yüzey | Kütle (kg) | N (N) | Yüz | En büyük statik (N) | Kinetik (N) | Statik / N | Kinetik / N |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Henüz ölçüm yok. Soldan seçip “Ölç” düğmesine bas. | |||||||
Yatay zeminde duran 10 kg kütleli sandık yatay 30 N büyüklüğünde kuvvetle itiliyor. Sandık ile zemin arasında ks = 0,5 ve kk = 0,4'tür. Sandığa etki eden sürtünme kuvveti kaç N'dur? (g = 10 m/s²)
Aynı sandık (10 kg, ks = 0,5, kk = 0,4) bu kez yatay 70 N büyüklüğünde kuvvetle itiliyor. Sandığın ivmesi kaç m/s² olur? (g = 10 m/s²)
Yatay zeminde 2 kg kütleli K kutusu ile 3 kg kütleli L kutusu hafif bir iple bağlıdır. L kutusu yatay 30 N büyüklüğünde kuvvetle çekiliyor ve kutular kayıyor. Kutularla zemin arasında kk = 0,2'dir. Kutuların ivmesi ve ipteki gerilme nedir? (g = 10 m/s²)
Yatay yolda 20 m/s hızla giden otomobil fren yapıyor. Lastik ile yol arasında ks = 0,8 ve kk = 0,5'tir. Tekerlekler kilitlenip kayarsa otomobil kaç metrede durur? Tekerlekler kilitlenmeden, kaymanın sınırında frenlenirse kaç metrede durur? (g = 10 m/s²)
Sürtünme, yüzeylerin birbirine göre kaymasına ya da kayma eğilimine zıttır. Bu, her zaman cismin gidiş yönüne zıt demek değildir. Önce tahmin et, sonra oku aç.
1. Kolay Yatay zeminde duran 4 kg kütleli kutu yatay 12 N ile itiliyor ve hareket etmiyor. Sürtünme kuvveti kaç N'dur?
2. Kolay Yatay zeminde kayan bir kutunun üstüne özdeş ikinci bir kutu konuyor. Alttaki kutu ile zemin arasındaki kinetik sürtünme kuvveti nasıl değişir?
3. Orta Yatay zeminde duran 5 kg kütleli kutu için ks = 0,4 ve kk = 0,3'tür. Kutu yatay 18 N ile itilirse sürtünme kuvveti kaç N olur? (g = 10 m/s²)
4. Orta Aynı kutu yatay 35 N ile itilirse ivmesi kaç m/s² olur?
5. Zor 10 m/s hızla kayan 2 kg kütleli kutu, kk = 0,25 olan yatay zeminde kendi hâline bırakılıyor. Kutu kaç metre sonra durur? (g = 10 m/s²)
6. Zor Yatay zeminde 6 kg kütleli sandık yatay 24 N ile çekildiğinde sabit hızla kayıyor. Çekme kuvveti 36 N yapılırsa sandığın ivmesi kaç m/s² olur?
Sonuç: 0 / 6
Konu notu, bütün sorular ve çözümleri Yapabilirim 11'de. Bir önceki ders: Newton'ın Hareket Yasaları.
Yapabilirim 11'i inceleNewton dersini aç